Dobry psycholog z Warszawy. Skuteczna pomoc psychologiczna. Zadzwoń po badanie!

ADLER I ZAINTERESOWANIE SPOŁECZNE

Adler we wczesnym okresie działalności teoretycznej, gdy wskazywał na agresywną, żądną władzy naturę ludzi i głosił ideę „męskiego protestu” jako hiperkompensacji kobiecej słabości, był ostro krytykowany za uwypuklanie roli egoistycznych popędów i ignorowanie motywów społecznych. Dążenie do wyższości zabrzmiało jak okrzyk wojenny nietzscheańskiego nadczłowieka, dobrze pasujący do darwinowskiego hasła o przetrwaniu najlepiej przystosowanych.

Adler, który był rzecznikiem sprawiedliwości społecznej i zwolennikiem socjaldemokracji, wzbogacił swą koncepcję człowieka o czynnik zainteresowania społecznego (1939). Aczkolwiek zainteresowanie społeczne obejmuje takie sprawy, jak kooperacja, stosunki interpersonalne i społeczne, identyfikacja z grupą, empatia itd., to jednak jest pojęciem znacznie szerszym. W gruncie rzeczy zainteresowanie społeczne polega na tym, że jednostka pomaga społeczeństwu osiągnąć cel w postaci stworzenia społeczeństwa doskonałego. „Zainteresowanie społeczne jest prawdziwą i nieuniknioną kompensacją za wszelkie naturalne słabości indywidualnych istot ludzkich” (Adler, 1929, s. 31).

Człowiek wchodzi w związki społeczne od pierwszego dnia swego życia. Kooperacja przejawia się już w relacji między niemowlęciem a matką, a odtąd jednostka jest nieustannie włączana w sieć związków interpersonalnych, które kształtują osobowość i dostarczają konkretnego ujścia dążeniu do wyższości. Dążenie do wyższości zostaje poddane procesowi socjalizacji: ideał społeczeństwa doskonałego zajmuje miejsce czysto osobistej ambicji i egoistycznego zysku. Pracując dla wspólnego dobra ludzie kompensują swe indywidualne słabości.

Adler był przekonany, że zainteresowanie społeczne jest wrodzone, że ludzie są istotami społecznymi z natury, a nie z nawyku. Jednakże ta wrodzona predyspozycja, podobnie jak każde inne naturalne uzdolnienie, nie ujawnia się samorodnie: aby przyniosła owoce, konieczne jest ukierunkowanie i ćwiczenie. Ponieważ Adler był przekonany o korzyściach płynących z edukacji, przeto poświęcił wiele czasu na zakładanie poradni dziecięcych, podnoszenie poziomu pracy pedagogicznej szkół oraz szerzenie w społeczeństwie wiedzy na temat właściwych metod wychowywania dzieci.

Interesujące jest śledzenie w pracach Adlera radykalnej, choć stopniowo zachodzącej zmiany w jego koncepcji człowieka – od wczesnego okresu jego kariery zawodowej, gdy był związany z Freudem, do lat późniejszych, gdy już osiągnął międzynarodową sławę. Według młodego Adlera ludzi popycha do działania nienasycona rządza władzy i dominacji, mających skompensować głęboko ukryte poczucie niższości. Według starszego Adlera ludzie są motywowani przez wrodzone zainteresowanie społeczne, które skłania ich do podporządkowania osobistej korzyści dobru społecznemu. Obraz doskonałej osoby żyjącej w doskonałym społeczeństwie wyeliminował wcześniejszy obraz silnej, agresywnej osoby, dominującej nad społeczeństwem i eksploatującej je. Zainteresowanie społeczne zajęło miejsce samolubnej interesowności.

Podobne Artykuły

Zostaw odpowiedź

Twoj adres e-mail nie bedzie opublikowany.