Dobry psycholog z Warszawy. Skuteczna pomoc psychologiczna. Zadzwoń po badanie!

Bolzano i jego poglądy

Według Bolzany, z którego teorią porównanie tu się nasuwa, o sądach można mówić w całkowitej niezależności nie tylko od wypowiadania ich, ale także od ich pomyślenia. Twardowski powołuje się na Bolzanę także w sprawie poparcia swoich poglądów na odrębność przedmiotu logiki i psychologii. Mimo pewnej istotnej zbieżności zachodzącej pomiędzy obu autorami, Bolzano zapewne dalej niż Twardowski posunął się w uniezależnieniu sądów od przekonań. Dlatego wydaje się rzeczą ciekawą porównać koncepcje Twardowskiego i Bolzany dotyczące możliwości i granic uniezależniania wytworów psychicznych od czynności.

Bolzano odróżnia sąd wypowiedziany lub wyrażony ,za pomocą słów (ausgesprochene, durch Wörter ausgedrückte Satz) od sądu tylko pomyślanego (gedachte Satz). Od jednych i drugich odróżnia Bolzano „sądy same w sobie” (Sätze an sich). „Tak więc sądem samym w sobie – pisze w Wissenschaftslehre – nazywam to, co istnieje niezależnie od bycia pomyślanym czy wypowiedzianym [. . .] Przez «sąd sam w sobie» rozumiem jakiekolwiek powiedzenie (Aussage), że coś jest lub nie jest, niezależnie od tego, czy jest ono prawdziwe czy fałszywe, niezależnie od tego, czy jest przez kogokolwiek ujęte w słowa czy nie, czy jest pomyślane czy nie. Bóg, jako istota wszechwiedząca, zna nie tylko wszystkie prawdziwe, lecz także wszystkie fałszywe sądy, nie tylko te, które jakakolwiek istota stworzona uważa za prawdziwe, lecz także te, których nikt nie uważa za prawdziwe, czy nawet nikt sobie nie przedstawia i nigdy nie przedstawi” 16.

Podobne Artykuły

Zostaw odpowiedź

Twoj adres e-mail nie bedzie opublikowany.