Dobry psycholog z Warszawy. Skuteczna pomoc psychologiczna. Zadzwoń po badanie!

„ETYKA PROTESTANCKA” A KAPITALIZM: POBUDZANIE ZMIAN SPOŁECZNYCH

Marks utrzymywał, że systemy wierzeń, takie jak religia, są produktem struktury ekonomicznej społeczeństwa i służą jej umacnianiu i uprawomocnieniu. Weber miał odmienne zdanie. Twierdził, że związek między społeczeństwem i religią jest inny: to właśnie system wiary może wpływać na rozwój struktur ekonomicznych i społecznych. Aby to udowodnić, Weber (1958: oryginał, 1904) zanalizował rolę kalwinizmu w rozwoju wczesnych faz kapitalizmu.

Weber uważa, że nowoczesny kapitalizm to zupełnie nowy model działalności ekonomicznej. W przeciwieństwie do wcześniejszych form ekonomicznych w systemie tym kładzie się nacisk na racjonalne planowanie i kalkulację, a także na systematyczne gromadzenie dóbr, które następnie wykorzystuje się do dalszego rozwoju i ekspansji. We wcześniejszych fazach środki przeznaczano na dowolne cele, co nie pozwalało na akumulację kapitału, który mógłby być użyty do inwestowania. W związku z tym nowe podejście do działalności ekonomicznej i do życia w ogóle było konieczne, aby mógł rozwinąć się nowoczesny kapitalizm.

KALWINIZM. Według Webera to nowe podejście stworzyli kalwiniści – protestanci, którzy oparli swoje przekonania na poglądach Jana Kalwina. Kalwiniści wierzą w predestynację, czyli akt, w którym Bóg postanawia, że pewne dusze będą zbawione, a inne potępione, wierzą też, że żadne ludzkie wysiłki na święcie nie zmienią Jego postanowień. Zadaniem kalwinisty w życiu doczesnym jest zachowanie ascezy (czyli powstrzymanie się od ziemskich przyjemności) i praca dla chwały Bożej. Chociaż decyzja Boga co do ostatecznego losu każdego człowieka jest nieodwołalna, kalwiniści starają się ją odgadnąć i uznają, że powodzenie na ziemi jest zapowiedzią „udanego” życia wiecznego.

Zdaniem Webera oszczędni, pracowici i ascetyczni kalwiniści, szukając znaku wiecznego zbawienia, angażowali się w taką działalność, jaka była konieczna do rozwoju nowoczesnego kapitalizmu. Pracowali ciężko i systematycznie. Pieniądze zgromadzone dzięki oszczędnemu życiu inwestowali w rozbudowę przedsięwzięć kapitalistycznych.

Inne religie nie stworzyły takiej samej bazy dla rozwoju kapitalizmu. Katolicyzm skłania swoich wyznawców do oczekiwania nagrody raczej w życiu przyszłym niż doczesnym. Religie azjatyckie (np. hinduizm) nie zachęcają do działań, które mogłyby prowadzić do osobistego rozwoju, inne religie nie zalecają ciężkiej pracy, jaka jest niezbędna do rozwoju kapitalizmu (np. islam), albo kładą nacisk na życie po śmierci, ignorując uwikłanie w życie na ziemi (np. buddyzm i taoizm).

Weber twierdzi, że zależność nowoczesnego kapitalizmu od przekonań wczesnych kalwinistów jest przykładem sposobu, w jaki wiara i idee kształtują społeczeństwo. Kalwinizm nie „spowodował” kapitalizmu, ale był istotnym jego składnikiem.

Podobne Artykuły

Zostaw odpowiedź

Twoj adres e-mail nie bedzie opublikowany.