EWOLUCJA SPOŁECZEŃSTWA

Parsons widzi społeczeństwa jako stosunkowo stabilną strukturę, w której zmiany zachodzą powoli i w sposób uporządkowany. Podkreśla również wewnętrzne zróżnicowanie społeczeństwa, szczególnie pogłębiającą się specjalizację jego struktur składowych. Na początkowym etapie rozwoju społeczeństwa za spełnianie czterech funkcji uniwersalnych odpowiedzialna była rodzina. Wraz z ewolucją społeczną rozwinęły się wyspecjalizowane instytucje polityczne i gospodarcze. W nowoczesnych społeczeństwach postindustrialnych wewnętrzne zróżnicowanie ma znacznie szerszy zakres niż w społeczeństwach rolniczych czy kopieniackich.

Parsons wyróżnia typ społeczeństwa, nazwany przez niego społeczeństwem pierwotnym. Typ ten odpowiada w przybliżeniu temu, co opisaliśmy jako społeczeństwa myśliwsko-zbierackie i kopieniackie. W społeczeństwach tych zróżnicowanie wewnętrzne jest niewielkie: rodzina jest podstawową, jeśli nie wyłączną, instytucją społeczną.

Społeczeństwa pośrednie odpowiadają mniej więcej późnym społeczeństwom kopieniackim i pasterskim oraz wczesnym społeczeństwom rolniczym. Społeczeństwa pośrednie wyparły społeczeństwa pierwotne. Zachodzi w nich początkowe zróżnicowanie wewnętrzne, które obejmuje instytucję religii, wcze- sne formy rządów i systemu gospodarczego. Społeczeństwa nowoczesne – odpowiadające społeczeństwu przemysłowemu i postindustrialnemu – są, według Parsonsa, ostatnim stadium ewolucji społecznej. W społeczeństwach tych pięć podstawowych instytucji społecznych funkcjonuje jako oddzielne, choć współzależne, sfery.

Parsons twierdzi, że zróżnicowanie wewnętrzne zapewnia w rezultacie skuteczniejszy system społeczny, ponieważ wyspecjalizowane instytucje są lepiej przygotowane do zmagania się z ciągle pojawiającymi się trudnymi problemami społecznymi. Dla Parsonsa zróżnicowanie oznacza postęp i zmianę społeczną, która jest pożądana pod warunkiem, że przebiega niezbyt szybko i w sposób uporządkowany.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *