Dobry psycholog z Warszawy. Skuteczna pomoc psychologiczna. Zadzwoń po badanie!

Ingarden i jego krytyka wymierzona w Twardowskiego

Dokładne przedstawienie krytyki dokonanej przez Ingardena nie jest zadaniem tej pracy: próba właściwego skonstruowania teorii całości i części jest sprawą osobną, wymagającą dociekliwych badań. O ile było rzeczą słuszną – jak się wydaje – analizowanie koncepcji ogólnej przedmiotu jako przedmiotu przedstawień i przy tej okazji przeprowadzenie krytyki dotyczących jej poglądów Ingardena, ‚tak badanie krytyczne teorii całości i części nie miałoby tego samego uzasadnienia w pracy poświęconej zagadnieniom epistemo- logic7nym. Twardowskiego interesowało ujęcie przedmiotu w aspekcie całości i części o tyle, o ile jest ono pomocne do zbadania stosunku między treścią przedstawienia a jej przedmiotem, a więc o ile służy do rozwiązania kwestii epistemologicznej. Gdyby ująć przedmiot jako coś prostego i niepodzielnego, to o jego stosunku do treści, poprzez którą jest dany, dałoby się powiedzieć tylko tyle, że należy wraz z nią do jednego aktu: jeśli natomiast ująć zarówno przedmiot jak i treść jako coś złożonego, wówczas można dokonać przyporządkowania części treści częściom przedmiotu i przez to okreśilić ich wzajemną relację.

W tej samej mierze – jako problem epistemologicz- ny – interesowała nas koncepcja przedmiotu jako przedmiotu przedstawień. Aby o przedmiocie wydać jakikolwiek sąd, trzeba go będzie sobie najpierw przedstawić. To, że każdy przedmiot może wejść w relację z przedstawiającym go sobie podmiotem i przez to zostać przedstawiony – należy do jego natury. Poznanie udostępnia przedmioty: niezależnie od poznawania nie (można o nich niczego powiedzieć. Analiza pozinania doprowadziła nas do analizy przedmiotu, którego pojęcie zostaje wyodrębnione spośród składników aktu, treści i przedmiotu (przedstawień). Określenie przedmiotu jako przedmiotu przedstawień posiada – jak się wydaje – większą ważność w teorii Twardowskiego jako swoistej ontologii, niż określenie przedmiotu jako całości złożonej z części. To ostatnie mereologiczne ujęcie posiada charakter pomocniczy służąc do ustosunkowania treści i przedmiotu przedstawień. Posiada więc ważność instrumentu, który jest sprawny również wtedy, gdy nie znamy odpowiedzi na pytanie o naturę syntezy wiążącej części w całość. Tak przynajmniej zdaje się uważać Twardowski, dla którego „to, co ustaliliśmy na temat pierwszorzędnych składników formalnych, ważne jest także przy założeniu, że owe trudności nie zostaną nigdy rozwiązane” 28.

Podobne Artykuły

Zostaw odpowiedź

Twoj adres e-mail nie bedzie opublikowany.