Dobry psycholog z Warszawy. Skuteczna pomoc psychologiczna. Zadzwoń po badanie!

Inicjatywa a poczucie winy

Trzecie psychospołeczne stadium życia, odpowiadające genitalno-lokomocyjnemu stadium psychoseksualnemu, jest wiekiem inicjatywy, rozwoju umiejętności i odpowiedzialności. Dziecko w tym stadium jest znacznie bardziej rozwinięte i lepiej „zorganizowane”, zarówno fizycznie, jak i umysłowo. Inicjatywa w połączeniu z autonomią daje dziecku zdolność realizowania i planowania zadań oraz ustalania celów. Niebezpieczeństwem występującym w tym stadium jest poczucie winy, które może dręczyć dziecko z powodu zbyt gorliwego rozmyślania nad celami, z fantazjami genitalnymi włącznie, oraz z powodu stosowania agresywnych, manipulacyjnych środków do osiągnięcia tych celów. Dziecko w tym wieku jest chętne do nauki i uczy się dobrze: dąży ono do zwiększenia zakresu swych obowiązków i dokonań.

Cnotą, która wybija się na pierwszy plan w tym stadium rozwojowym, jest zdecydowanie (purpose). Podstawową czynnością dziecka w tym wieku jest zabawa, a zdecydowanie jest efektem jego zabaw, wypraw i przedsięwzięć badawczych, prób i porażek oraz eksperymentowania z zabawkami. Oprócz zabaw o charakterze głównie fizycznym występują także zabawy umysłowe, w których dziecko przyjmuje w świecie fantazji rolę rodziców i innych dorosłych. Naśladując ich dziecko uświadamia sobie w pewnym stopniu, jak to jest, gdy się jest kimś podobnym do nich. Zabawa dostarcza dziecku „zastępczej” rzeczywistości, dzięki niej uczy się ono, jakie jest przeznaczenie różnych rzeczy, jaki jest związek między światem wewnętrznym a zewnętrznym i jakie

Psychospołeczna teoria rozwoju 95 zastosowanie mają wspomnienia przeszłości w odniesieniu do przyszłych celów. Dlatego też pełna fantazja i nieskrępowana zabawa jest nieodzowna dla rozwoju dziecka. „Zdecydowanie jest więc odwagą rozpatrywania i osiągania cenionych celów, nie zahamowaną przez klęskę infantylnych fantazji, przez poczucie winy ani przez obezwładniający strach przed karą” (1964, s. 122).

Dla tego wieku zabawy charakterystyczna jest rytualizacja dramatyczna (dramatic ritualization). Dziecko aktywnie uczestniczy w odgrywaniu ról, przebierając się w różne stroje, naśladując dorosłych i udając wszelkiego rodzaju istoty – od psa do astronauty. To wczesne stadium rytualizacji przyczynia się do ukształtowania tego dramatycznego elementu, jaki przez resztę życia człowieka występuje w rytuałach (takich jak dramatyczne wydarzenia, które są swego rodzaju rytuałami). Wewnętrznym wyobcowaniem, które może uformować się w tym stadium dzieciństwa, jest poczucie winy.

Negatywnym odpowiednikiem dramatycznej rytualizacji jest rytualizm zwany wcieleniem się (impersonation), który występuje w ciągu całego życia. Człowiek dorosły odgrywa role, czyli postępuje w ten sposób, aby przekazać innym taki obraz siebie samego, który nie reprezentuje jego prawdziwej osobowości.

Podobne Artykuły

Zostaw odpowiedź

Twoj adres e-mail nie bedzie opublikowany.