Dobry psycholog z Warszawy. Skuteczna pomoc psychologiczna. Zadzwoń po badanie!

Krytyka teorii Cattella

Inni krytycy wskazują na nieuchronny subiektywizm, jaki wiąże się z przypisywaniem nazw czynnikom uzyskanym w wyniku analizy czynnikowej. Zwłaszcza jeśli elementy składające się na dany czynnik są bardzo różnorodne, jak to się często zdarza, badacz chcąc znaleźć ogólne określenie dla tej zmiennej, może być zmuszony uciec się do takiej samej wyobraźni i pomysłowości, jaką zwykle posługuje się klinicysta przy opisywaniu pojedynczego, intensywnie studiowanego przypadku.

Ostatnie dwie uwagi można uogólnić w postaci zarzutu, że troska o ścisłość i kontrolę empiryczną, ujawniana przez zwolennika analizy czynnikowej, nie obejmuje w jednakowym stopniu całego procesu badawczego. Tak więc krytycy ci stwierdzają, że chociaż analiza czynnikowa bywa przeprowadzana z wielką starannością i dbałością o szczegóły, to jednak nie zawsze zwraca się tyle samo uwagi na procedurę uzyskiwania wyników, z których wyprowadza się czynniki, czy też na proces, dzięki któremu dokonuje się interpretacji uzyskanego ostatecznie czynnika.

Liczne spory, jakie toczy się wśród przedstawicieli teorii czynnikowej na temat obliczeniowych lub interpretacyjnych kroków wchodzących w skład analizy czynnikowej, stanowią dla krytyka łatwy obiekt ataku. Jeśli metoda ta jest tak obiektywna i racjonalna, to dlaczego ci, którzy wiedzą o niej najwięcej, są najmniej zgodni co do tego, jak właściwie powinien przebiegać ten proces? Jeśli badacze stosujący analizę czynnikową nie mogą się pogodzić, to dlaczego mniej wykształcona publiczność miałaby przyjmować słowo każdego przedstawiciela teorii czynnikowej za ostateczne? Aczkolwiek wiele wcześniejszych sporów metodologicznych między zwolennikami teorii czynnikowej zostało obecnie w dużej mierze rozwiązanych, to jednak kilka ważnych zagadnień pozostało nie rozstrzygniętych, takich jak względna wyższość rotacji ortogonalnej bądź skośnej, oraz to, ile czynników powinno się uzyskiwać z danej macierzy korelacji.

Podobne Artykuły

Zostaw odpowiedź

Twoj adres e-mail nie bedzie opublikowany.