Dobry psycholog z Warszawy. Skuteczna pomoc psychologiczna. Zadzwoń po badanie!

MOTYWY DZIAŁANIA DZIECKA W SZKOLE

Charakterystyki osobowości dzieci w kolejnych okresach rozwojowych nie można dokonać bez uchwycenia przeobrażeń zachodzących w sferze motywacji do działania. Motywy odgrywają zasadniczą rolę w rozwoju osobowości, ponieważ stanowią główną siłę napędową do podejmowania wszelkich działań i rozwoju własnej aktywności. Rola zaś działania we wszystkich okresach rozwojowych człowieka jest – jak wiadomo – ogromna.

Poszczególne rodzaje motywów charakteryzuje się zazwyczaj z uwzględnieniem działalności, jakiej dotyczą (mówiliśmy. uprzednio o motywacji do uczenia się, jako podstawowej formy działalności dzieci szkolnych – IX, D). Jednak klasyfikacje takie są raczej umowne, w istocie bowiem poszczególne cechy osobowości stanowią nie tylko całościową strukturę, ale i strukturę hierarchiczną. Motywy wchodzące w skład niezwykle złożonej sfery motywacyjnej osobowości różnią się nie tylko pod względem treści, ale i pod względem siły napędowej oraz stopnia uświadomienia. Istnieją więc motywy mimowolne i dowolne, bezpośrednio dane i pośrednie, uświadomione i nieuświadomione. Na motywy można też spojrzeć z punktu widzenia, miejsca, jakie zajmują w hierarchicznie ukształtowanej strukturze osobowości. Do sfery motywacyjnej należą zarówno motywy przypadkowe, sytuacyjne, jak i trwałe, stale działające, a wśródT trwałych znajdują się i takie, które stale dominują nad innymi potrzebami i dążeniami. Ukierunkowanie osobowości jest wynikiem istnienia w niej tych właśnie trwałych i dominujących motywów zachowania się (Nej- mark, 1971).

Hierarchiczne struktury motywów u dziecka kształtują się wcześnie. Początkowo są to struktury elementarne, oparte bądź na dominujących, potrzebach organicznych, bądź na motywach pozabiologicznych, ale wyrastające z bezpośrednich (mimowolnych) zainteresowań-stanowią one strukturę hierarchiczną pierwszego stopnia. Na tym szczeblu rozwoju motywacji znajdują się w przeważającej mierze dzieci w wieku przedszkolnym, z ich bezpośrednią i konkretną motywacją, kiedy np. łatwo dokonują wyboru przedmiotów tłumacząc się chęcią ich posiadania (por. szerzej rozdz. VIII, F, 3). Wyższe formy motywacji cechuje – zdaniem psychologów radzieckich – dowolny charakter motywów. Takie motywy zaczynają występować już w wieku przedszkolnym i można prześledzić na drodze empirycznej kierunek rozwoju motywacji dziecięcej (Leontiew, 1959, s. 431-445). Rozwój ten postępuje od ogólnej motywacji w stosunku do pewnego typu działalności do bardziej bezpośrednich motywów, pobudzających do poszczególnych działań i wzmacniających ich wykonanie (por. badania Elkonina, Fradkinej i Morozowej w: Leontiew, 1959, s. 436 – 437).

Podobne Artykuły

Zostaw odpowiedź

Twoj adres e-mail nie bedzie opublikowany.