Dobry psycholog z Warszawy. Skuteczna pomoc psychologiczna. Zadzwoń po badanie!

Nieświadomość zbiorowa – ciąg dalszy

Podobnie ludzie rodzą się już z wieloma predyspozycjami do myślenia, odczuwania i spostrzegania zgodnego z pewnymi określonymi schematami, które aktualizują się w indywidualnym doświadczeniu. Nasze predyspozycjie do lęku przed ciemnością czy wężami wynikają prawdopodobnie z tego, iż nasi prehistoryczni przodkowie spotykali się z różnymi niebezpieczeństwami kryjącymi się w ciemnościach i padali ofiarą jadowitych węży. Te ukryte lękowe predyspozycje mogą nigdy nie dojść do głosu, jeśli nie zostaną wzmocnione przez aktualne doświadczenie. Niemniej jednak istnieją i powodują, iż jednostka jest bardziej podatna na związane z nimi doświadczenia. Podobnie możemy zauważyć, iż niektóre pojęcia ogólne, takie jak na przykład pojęcie Najwyższego Bóstwa, tworzone są przez ludzi z dużą łatwością. Dzieje się tak, ponieważ określona dyspozycja została „wdrukowana” w umysł ludzki i nawet słabe wzmocnienie uzyskane w toku indywidualnego rozwoju może sprawić, że idea ta pojawi się w świadomości i będzie wpływać na zachowanie. Te potencjalne reprezentacje czy wyobrażenia opierają się na wrodzonych strukturach i śladach pamięciowych powstałych w mózgu pod wpływem skumulowanych doświadczeń gatunku ludzkiego. Jak utrzymuje Jung, jeśli chcielibyśmy zanegować dziedziczny charakter tych pierwotnych reprezentacji, musielibyśmy zarazem zanegować dziedziczność jako mechanizm ewolucji mózgu.

Nieświadomość zbiorowa stanowi wrodzone, wspólne gatunkowi ludzkiemu podłoże całej struktury osobowości. Na tym podłożu formuje się ego, nieświadomość osobowa i wszystkie inne struktury rozwijające się w toku indywidualnego rozwoju. Już od samego początku życia nieświadomość zbiorowa ukierunkowuje zachowanie i to, czego jednostka uczy się w trakcie swego rozwoju, pozostaje pod jej istotnym wpływem. „Kształt świata, w którym rodzi się jednostka, jest jej już od urodzenia dany w postaci jego potencjalnego wyobrażenia” (Jung, 1945, s. 188). Potencjalne wyobrażenie aktualizuje się jako konkretne spostrzeżenie lub pojęcie poprzez utożsamienie z tymi przedmiotami świata, które odpowiadają danemu wyobrażeniu. Nieświadomość zbiorowa w dużej mierze kształtuje nasze doświadczenie, jednakże nie determinuje go całkowicie, gdyż w takim wypadku nie istniałyby ani różnorodność, ani rozwój.

Te dwa nieświadome obszary psychiki, nieświadomość osobowa i nieświadomość zbiorowa, mogą oddawać ludziom ogromne korzyści. „Nieświadomość ma możliwości, które są niedostępne świadomej sferze psychiki, ponieważ w jej dyspozycji pozostają wszystkie treści podprogowe, wszystko to, co zostało zapomniane lub niedostrzeżone, a także mądrość i doświadczenie niezliczonych stuleci, sformułowane w postaci konstrukcji archetypalnych” (Jung, 1943, s. 114). Z drugiej strony nieświadomość kryje w sobie także poważne niebezpieczeństwa, albowiem wtedy, gdy ego ignoruje mądrość nieświadomości, może ona zakłócać racjonalne procesy świadome poprzez opanowanie ich i przekształcenie w formy zaburzone. Pominięte i zignorowane przez świadomość procesy nieświadome znajdują swój irracjonalny wyraz w symptomach, fobiach, omamach itp.

Podobne Artykuły

Zostaw odpowiedź

Twoj adres e-mail nie bedzie opublikowany.