ORIENTACYJNE DANE DOTYCZĄCE BUDOWY I ROZWOJU UKŁADU NERWOWEGO

Zwierzęta najniższe – pierwotniaki – nie mają układu nerwowego. Pojawia się on u jamochłonów: najprostsza forma układu nerwowego występuje m.in. u stułbi słodkowodnej, która jest przedstawicielką tego typu zwierząt. Układ nerwowy stułbi składa się z sieci komórek nerwowych, rozprzestrzenionych, mniej więcej równomiernie w całym organizmie: nie. ma ośrodków nerwowych. U innych zwierząt należących do tego samego typu pojawia się już jednak centralizacja komórek nerwowych. Tak np. u chełbi bałtyckiej w stadium meduzy występuje pierścień nerwowy, okalający brzeg ciała: pierścień ten utworzony jest ze skupiska komórek nerwowych.

Wszystkie zwierzęta wyższe, począwszy od robaków, mają już wyraźne ośrodki nerwowe. Układ nerwowy spotykany u robaków i stawonogów nazywa się zwojowym. Skupiska komórek nerwowych tworzą u tych zwierząt zwoje położone w części głowowej, zarówno nad przełykiem, jak i pod przełykiem, oraz pnie nerwowe przebiegające wzdłuż ciała po stronie brzusznej i połączone poprzecznymi powiązaniami.

U kręgowców rozwija się inna odmiana układu nerwowego, tzw. układ cewkowaty. Główne skupiska komórek nerwowych poza mózgiem, który jest narządem centralnym, leżą – w odróżnieniu od układu robaków i stawonogów – po stronie grzbietowej.

Na uwagę zasługuje fakt, że większość badań fizjologicznych przeprowadzono na zwierzętach. Klasycznym obiektem doświadczalnym pracowni Pawłowa były psy. Badania te będą w niniejszym opracowaniu całkowicie pominięte. W rozwoju filogenetycznym układu nerwowego można wyróżnić dwa zasadnicze momenty:

– 1) wyodrębnienie tkanki nerwowej w- wyniku specjalizacji anatomicznej i czynnościowej komórek:

– 2) powstanie ośrodków nerwowych, ulegających stopniowo dalszej centralizacji.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *