Dobry psycholog z Warszawy. Skuteczna pomoc psychologiczna. Zadzwoń po badanie!

Oryginalność rozwiązania Poppera – dalszy opis

Analogiczna trudność pogodzenia podmiotowej genezy wiedzy z jej obiektywnością inspirowała K. Twardowskiego do sformułowania teorii czynności i wytworów. Teorię tę ze względu na spełnianą przez nią funkcję proponuję uznać za paralelny odpowiednik teorii trzech światów Poppera, co czynię w zamiarze ukazania, iż ów nie dość radykalny (w zestawieniu z teorią Husserla) antypsychologizm Twardowskiego stanowi pod pewnym względem teorię od radykalnego antypsychologizmu bogatszą.

Na trop paralelizmu w poszukiwaniach epistemolo- gicznych Poppera i Twardowskiego naprowadza choćby pogląd, jaki obaj myśliciele wyrażają wobec bol- zanowskiej koncepcji sądów samych w sobie. Poppe- rowi, który chciałby ją uznać na tej podstawie, że obywa się „bez podmiotu poznającego” – z tej samej racji teoria Bolzany wydaje się zbyt radykalna, gdyż nie wyjaśnia związków sądów samych w sobie z sądami rzeczywiście wydanymi czy tylko pomyślanymi. Podobnie Twardowski, mimo że swoje „artefakty” uważa za najbardziej zbliżone do bolzanowskich Sat- ze an sich, zarzuca teorii Bolzany, że nie wyjaśnia związku między tymi sądami a sądami pomyślanymi, tj. że brak w niej właśnie podmiotu poznającego. Teoria Twardowskiego nie obywa się bowiem bez podmiotu poznającego, który gotów jest porzucić Popper: przeciwnie, podkreśla podmiotowe źródło poznania, oddając także sprawiedliwość jego stronie obiektywnej. Twardowskiego teoria czynności i wytworów pozwala na odgraniczenie dziedziny zajmującej się czynnościami psychicznymi (psychologii czy teorii poznawania) od dziedziny mającej za przedmiot wytwory poznania, tj. logiki, epistemologii i teorii nauki. Oryginalność tej koncepcji polega na wprowadzeniu trzeciego wobec fizycznych i psychicznych rodzaju wytworu, mianowicie wytworu psychofizycznego, odpowiednika czynności psychofizycznych. Wydaje się, że pewna klasa wTytworów psychofizycznych, mianowicie tych, które utrwalono za pomocą języka, stanowi odpowiednik elementów popper o wskiego świata numer trzy. Najogólniej wytwory psychofizyczne Twardowski charakteryzuje jako te, które „powstają dzięki czynności psychofizycznej, tj. dzięki takiej czynności fizycznej, której towarzyszy czynność psychiczna, wywierająca wpływ na przebieg czynności fizycznej, i tym samym na powstający dzięki tej czynności wytwór” 7. Owe czynności fizyczne, jak np. czynność mówienia, pisania, stawiania znaków drukarskich mają za zadanie utrwalać nietrwałe z natury wytwory psychiczne, np. myśli, argumenty, teorie. W wyniku utrwalenia przez czynność fizyczną nietrwały wytwór psychiczny doznaje wyodrębnienia i zobiektywizowania, zapewniając w ten sposób np. trwałość istnienia myślom, których twórcy istnieć już przestali. I w ten sposób zawartość książek, muzeów czy innego rodzaju kulturowych składnic ludzkości zapełniona jest przedmiotami psychofizycznymi, takimi jakie zamieszkują popperowski świat numer trzy.

Podobne Artykuły

Zostaw odpowiedź

Twoj adres e-mail nie bedzie opublikowany.