Dobry psycholog z Warszawy. Skuteczna pomoc psychologiczna. Zadzwoń po badanie!

Próba syntezy – przesądy cz. II

Zbierając to co powiedziano powyżej o cechach wspólnych: myślenia magicznego i działań przesądnych ludzi wykształconych: uczuć głębokich, zmieniających sposób widzenia i oceniania przedmiotu wyzwalającego uczucie: nastawienia rze- komourojeniowego: natręctw i fobii – można te wszystkie zjawiska określić jako różne przejawy izolowanych struktur emocjo- nalno-myślowych.

Struktury tego rodzaju zdają się leżeć również u podłoża idei nadwartościowych, omówionych w dalszych rozdziałach (zwłaszcza w XIV i XVI). Powyższa interpretacja nie oznacza, że wymienione sposoby myślenia, odczuwania i działania są traktowane jako bliskie pod wieloma względami. Różnią się, i to znacznie, jak np. przestrzeganie pewnych praktyk zabobonnych przez żołnierza na froncie i nastawienie odnoszące powstałe u chłopca niechętnie przyjętego przez kolegów w nowej szkole. Mimo oczywistych różnic, zachowanie w obu tych przypadkach zawiera cechy wspólne, charakterystyczne i dla innych zachowań omówionych powyżej. Do cech tych należy przede wszystkim niepodatność pewnych zapatrywań na ich ocenę krytyczną, do której człowiek jest zdolny, zarówno ze względu na posiadaną wiedzę, jak i umiejętność krytycznego myślenia. Izolację utrwalonych zapatrywań zwiększa czynnik emocjonalny, zwłaszcza jeżeli są to emocje głębokie. W tym stanie rzeczy argumenty, z którymi człowiek się styka, lub które dochodzą do głosu w następstwie budzących się wątpliwości, choć nieraz akceptowane (co w przypadku natręctw stanowi cechę charakterystyczną: człowiek sam uważa swoje natręctwa za niedorzeczne), nie wywierają na ogół wpływu na dalsze postępowanie.

Przedstawiona koncepcja jest bliska znanej hipotezie dominanty A. A. Uchtomskiego oraz hipotezie I. P. Pawłowa o strukturach dynamicznych kory mózgowej znajdujących się w stanie patologicznej inercji procesu pobudzenia. Struktury te, lub inaczej ogniska pobudzenia inercyjnego, wyzwalają hamowanie ogarniające sąsiednie obszary kory mózgowej. Tak rozumiana dominanta stanowi hipotetyczne podłoże różnych objawów psychopatolo- gicznych, takich jak stereotypie ruchowe, urojenia, a również natręctwa i in. (I. P. Pawłów, 1952: A. G. Iwanow-Smolenski, 1951, s. 168-182: por. M. Jarosz, 1959).

Podobne Artykuły

Zostaw odpowiedź

Twoj adres e-mail nie bedzie opublikowany.