Dobry psycholog z Warszawy. Skuteczna pomoc psychologiczna. Zadzwoń po badanie!

Przedstawiciele teorii holistycznych

Teoria Allporta jest najbardziej bezkompromisowa w swym dążeniu do pełnego uwzględniania indywidualności. Jak się przekonaliśmy, przyjęcie takiego sposobu podejścia skłoniło Allporta do wysunięcia propozycji, aby poświęcać więcej uwagi idiograficznej metodzie badania zachowania. Ten sam ogólny punkt widzenia podkreślają teorie Adlera, Binswangera, Bossa, Lewina i Murraya. Teorie Skinnera oraz Millera i Dollarda w sposób najbardziej jednoznaczny odmawiają decydującego znaczenia kwestii niepowtarzalności zachowania. Aczkolwiek wielu teoretyków poświęca w swych pracach dużo uwagi niepowtarzalności zachowania, to jednak kwestia ta wydaje się mniej typowa dla współczesnej teorii osobowości niż nacisk na ujmowanie organizmu jako całości.

Powszechnie uznaje się, że teoretycy S-R oraz Skinner zajmują się raczej małymi jednostkami zachowania, podczas gdy przedstawiciele teorii holistycznych są bardziej zainteresowani jednostkami obejmującymi całą osobę. Cattell, Lewin i Sheldon faworyzują mniejsze jednostki, a Allport, Binswanger i Boss, psychologia Wschodu oraz Rogers wolą posługiwać się większymi jednostkami przy opisie zachowania. Pozostali teoretycy zajmują większy obszar na kontinuum molekularne – molarne. Na przykład Freud w razie potrzeby potrafił rozłożyć zachowanie na bardzo małe jednostki, lecz umiał także bez trudu traktować całą osobę jako jednostkę. Niemal to samo można powiedzieć o Eriksonie.

Chociaż prawie wszystkie teorie opisane w tej książce przyznają, że struktura osobowości może zostać naruszona lub nawet zniszczona przez lęk, konflikt, frustrację, stres i urazy fizyczne, to jednak niektóre z nich przypisują jednostce większą elastyczność czy zdolność homeostazy niż inne. Zwłaszcza Goldstein wykazał, że nawet pacjent z poważnym uszkodzeniem mózgu może osiągnąć pewien stopień stabilności dochodząc do porozumienia z otoczeniem. Zdaniem Freuda, a także Eriksona, stabilizującą rolę odgrywa ego oraz jego mechanizmy integracyjne i obronne: zarówno Jung, jak i Adler uznają doniosłe znaczenie kompensacji jako mechanizmu homeo- statycznego. W teorii Rogersa pojęcie ja i pojęcie organizmu służą jako źródło stabilności osobowości, podobnie jak biosfera w teorii Angyala. U Murraya wiele pojęć pełni funkcję integrującą. Inne teorie, na przykład Cattella, Sheldona i Sullivana, nie negując wyraźnie istnienia homeostatycznych mechanizmów osobowości, zachowują milczenie na ten temat.

Podobne Artykuły

Zostaw odpowiedź

Twoj adres e-mail nie bedzie opublikowany.