Rozwój anatomiczno-czynnościowego podłoża psychiki

Dziś już nikt nie wątpi-, że procesy psychiczne zachodzą w układzie nerwowym. Wiadomo, że są one odzwierciedleniem świata, otaczającego, człowieka. Odzwierciedlenie to dokonuje się w mózgu I w dużej mierze zależy od jego właściwości.

Procesami psychicznymi nie zajmują się bynajmniej wyłącznie psychologowie. Fizjologów interesują np. ich mechanizmy anatomiczno-czyn- nościowe, tzn. to, có dzieje się w układzie nerwowym pod wpływem różnego rodzaju bodźców.-Pedagodzy zainteresowani są m.in. warunkami jak najbardziej sprzyjającymi prawidłowemu rozwojowi psychiki dzieci i młodzieży. Psychopatologowie zajmują się zaburzeniami pojawiającymi się niekiedy w rozwoju psychiki i w jej ukształtowanych już funkcjach. Psychiatrzy koncentrują swoją uwagę na leczeniu tych zaburzeń.

Tak więc psychiką człowieka oraz jej podłożem ańatomiczno-czynnoś- ciowym zajmują się przedstawiciele różnych nauk i nie można pomijać ich dorobku nawet przy bardzo pobieżnym zapoznawaniu się z tą dziedziną wiedzy.

Elementarną czynnością układu nerwowego jest odruch. Odruchem nazywamy stereotypową reakcję na bodziec, zachodzącą na podłożu określonego odcinka układu nerwowego. Wszystkie odruchy dzieli się na wrodzone (bezwarunkowe) i nabyte (warunkowe). Pierwsze są reakcjami wspólnymi dla przedstawicieli danego gatunku i są- mało zmienne, drugie.- zależą od indywidualnego doświadczenia każdego osobnika i wykazują dużą plastyczność.

Podstawowa zasada wytwarzania odruchu warunkowego polega – według I. P. Pawłowa – na jednoczesności działania na organizm dwu bodź- 16 Psychologia rozwojowa… ców: bodźca bezwarunkowego, tzn. bodźca wywołującego reakcję bezwarunkową, i czynnika obojętnego dla tej reakcji. W korze mózgowej1 powstają wówczas jednocześnie dwa ogniska pobudzenia, między którymi tworzą się połączenia. Powtórne, jednoczesne działanie bodźców utrwala ich związek i po pewnym czasie czynnik dawniej obojętny staje się bodźcem warunkowym – wywołuje taką samą reakcję, jak związany z nim bodziec bezwarunkowy. Mówi się wówczas o wytworzeniu pobudzeniowego odruchu warunkowego.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *