Dobry psycholog z Warszawy. Skuteczna pomoc psychologiczna. Zadzwoń po badanie!

Typy w ujęciu Pawłowa – dalszy opis

Myśl o „czterech typach” i o ich analogii z czterema temperamentami powstała u I. P. Pawłowa wcześniej niż dojrzała ta nauka o podstawowych właściwościach układu nerwowego, która znalazła odbicie w ostatnich pracach wielkiego fizjologa. Dlatego zrozumiałe jest, że pierwsze poważne próby zastosowania do człowieka Pawłowowskiej nauki o typach układu nerwowego wychodziły nie tyle od nauki o określonych właściwościach układu nerwowego ile od schematu „czterech typów”.

Te pierwsze poważne próby związane są z nazwiskiem A. G. Iwanowa-Smolenskiego i z pracami jego współpracowników. W laboratoriach A. G. Iwanowa-Smolenskiego wykryto – na podstawie metodyk ruchowych ze wzmocnieniem słownym, pokarmowym bądź orientacyjnym – cztery „typy tworzenia się związków czasowych”, charakteryzujące się przede wszystkim szybkością tworzenia dodatnich i hamulcowych związków warunkowych. Są to typy: ruchliwy, bezwładny, pobudliwy i hamulcowy. W związku z tym należy wymienić prace eksperymentalne A. A. Nowikowej (1930), Ł. I. Kotlarewskiego (1933) R. M. Pen (1933) i inne. W 1953 r. Ł. S. Bogaczenko i W. K. Fadiejewa (1953) podsumowali prace przeprowadzone w tym zakresie w laboratoriach A. G. Iwanowa-Smolenskiego.

Wymienione wyżej prace eksperymentalne przeprowadzone zostały w końcu lat dwudziestych: dwie ostatnie wydrukowano w 1933 r., choć ostatecznie zakończono w 1931 r. (Iwanow-Smo- lenski, 1933, s. 7).

Przypuszczalnie A. G. Iwanow-Smól emski wyszedł w swojej klasyfikacji typów od tej klasyfikacji czterech typów, którą przedstawiał I. P. Pawłów w artykułach z końca lat dwudziestych (najwyraźniej i najwydatniej w wykładzie Fizjologiczna teoria typów układu nerwowego oraz temperamentów). Klasyfikacji dokonano tu biorąc za podstawę równowagę procesów nerwowych, w wyniku czego uzyskano trzy typy: pobudliwy, hamulcowy i .centralny, czyli zrównoważony, przy czym w ramach tego ostatniego wydzielono – na podstawie ogólnej charakterystyki zachowania – dwie formy, które Pawłów porównywał z temperamentem sangwinicznym i flegmatycznym. W rezultacie otrzymano cztery typy, odnoszące się do czterech tradycyjnych temperamentów. Ta właściwość układu nerwowego, według której różnią się sangwinicy od flegmatyków, właściwość nazwana później „ruchliwością”, nie była w owym czasie ‚jeszcze wykryta – okoliczność, na którą sam Pawłów zwrócił bardzo wyraźnie uwagę w swoim wystąpieniu środowym 15 listopada 1933 r. (Pawłowskije sriedy, 1949, s. 97).

Tak więc można przypuszczać, że czteroczłonowa klasyfikacja „typów tworzenia się związków czasowych u dzieci”, zaproponowana przez A. G. Iwanowa-Smolenskiego, powstała na podstawie czteroczłonowej klasyfikacji typów układu nerwowego zwierząt, przedstawionej przez I. P. Pawłowa w 1927 r. Przy tym A. G. Iwanow-Smolenski i jego współpracownicy uczynili krok naprzód, przedstawiając eksperymentalne kryterium rozróżnienia dwóch typów zrównoważonych i wprowadzając dla ich oznaczenia terminy „labilny” i „iinertny”, którymi następnie posługiwał się I. P. Pawłów dla oznaczenia dwóch przeciwstawnych biegunów parametru ruchliwości.

Podobne Artykuły

Zostaw odpowiedź

Twoj adres e-mail nie bedzie opublikowany.