Zachowanie abstrakcyjne a zachowanie konkretne – kontynuacja

Upośledzenie postawy abstrakcyjnej powoduje zmiany w całej osobowości i odbija się na wszystkich formach zachowania. Postawa abstrakcyjna nie jest syntezą niższych funkcji psychicznych, lecz reprezentuje całkowicie nowe nastawienie psychiczne, którego jedną z najistotniejszych cech stanowi czynnik świadomej woli. Osoba, której brak tej postawy, różni się jakościowo od osób normalnych.

Badania empiryczne Goldsteina nad zachowaniem abstrakcyjnym i konkretnym mogą posłużyć do zilustrowania twierdzenia teorii organicystycznej, że wszystko, co dzieje się w jednej części organizmu, wpływa na cały organizm. Gdy uszkodzenie płatów czołowych jest poważne, następstwa są szczególnie rozległe. Uszkodzenia innych tkanek czy narządów mogą mieć mniej dramatyczny i mniej oczywisty wpływ na całą osobę, lecz cokolwiek się zdarza, zdarza się to całej osobie i oddziałuje na nią. (Szczegółową analizę krytyczną goldsteinowskich pojęć zachowania abstrakcyjnego i konkretnego przeprowadził Pikas, 1966).

W tym krótkim przeglądzie działalności badawczej Goldsteina nie mogliśmy należycie przedstawić całego bogactwa uzyskanych przez niego danych empirycznych: nie było też możliwe przekazanie czytelnikowi wszystkich jego osiągnięć w dociekaniu przyczyn postępowania człowieka. Staraliśmy się jedynie dać pewne wyobrażenie o strategii badawczej stosowanej przez jednego z wybitnych reprezentantów teorii organicystycznej. Strategię tę można streścić w postaci zamieszczonego niżej zbioru wskazówek dla badacza, który chce prowadzić badania w sposób organicystyczny.

– 1. Badaj całą osobę.

– 2. Przeprowadzaj intensywne badania indywidualnych przypadków przy zastosowaniu testów, wywiadów oraz obserwacji w warunkach naturalnych. Nie polegaj tylko na jednym rodzaju materiałów dowodowych.

– 3. Staraj się zrozumieć zachowanie danej osoby w kategoriach takich systemowych zasad, jak samorealizacja, „dochodzenie do porozumienia” ze środowiskiem, postawa abstrakcyjna i konkretna, zamiast w kategoriach specyficznych reakcji na specyficzne bodźce.

– 4. Stosuj zarówno jakościowe, jak i ilościowe metody zbierania i analizy danych.

– 5. Nie stosuj eksperymentalnych środków kontroli ani standaryzowanych warunków, które niszczą integralność organizmu i czynią zachowanie nienaturalnym i sztucznym.

– 6. Pamiętaj zawsze, że organizm jest złożoną strukturą, a jego zachowanie jest wypadkową ogromnej sieci czynników determinujących.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *